Ons verhaal
Stichting Twents zet zich in voor het behoud en de ontwikkeling van de Twentse taal en cultuur. Vanuit een brede samenwerking tussen docenten, taalexperts en betrokken inwoners werken we aan initiatieven die Twents toegankelijk maken voor nieuwe generaties. Met onderwijsprojecten, lesmodules en activiteiten brengen we de taal weer dichter bij jongeren, scholen en de samenleving.
Geschiedenis
Het idee voor Stichting Twents een levende taal en cultuur ontstond vanuit een eenvoudige maar belangrijke vraag: waarom leren jongeren op school allerlei talen, maar niet de taal van hun eigen streek?
Al ruim twintig jaar geleden stelden leerlingen van het Carmel College in Oldenzaal die vraag aan hun docenten. Ze leerden Nederlands, Frans, Duits, Engels en zelfs klassieke talen, maar het Twents – de taal die ze thuis of in hun omgeving hoorden – kwam nergens in het onderwijs terug. Er werd destijds een eerste poging gedaan om een cursus Twents op te zetten. Die richtte zich vooral op Twentse cultuur en folklore, maar bleek niet helemaal te bieden waar leerlingen naar zochten: zij wilden vooral de taal zelf leren.
De behoefte bleef bestaan. In de jaren daarna werd steeds duidelijker dat de Twentse taal onder druk staat. Terwijl de waardering voor het Twents groeit, spreken steeds minder jongeren het nog actief. Tegelijk blijkt uit onderzoek dat tweetaligheid juist een verrijking is voor de taalontwikkeling en het taalgevoel van jongeren.
In 2024 kreeg het idee voor Twents taalonderwijs een nieuwe impuls. Op 26 juni van dat jaar ontving het Twickel College in Hengelo een bericht van Sanne Huizing, die samen met Herman Finkers het initiatief nam om een lesmodule Twents voor middelbare scholen te ontwikkelen. Eerst werd onderzocht of er onder leerlingen behoefte was aan zo’n module. De uitkomst van de enquête was duidelijk: de belangstelling voor lessen Twents was groot.
Het Twickel College besloot daarop als pilotschool mee te werken aan de ontwikkeling van de eerste lessen. Op 2 juli 2024 kwam een werkgroep van betrokken docenten, taalexperts en initiatiefnemers voor het eerst samen. Tijdens deze bijeenkomst werd de basis gelegd voor het project Twents een levende taal en cultuur.
Het doel is helder: de Twentse taal weer een plek geven in het onderwijs. Door moderne lesmodules te ontwikkelen leren leerlingen Twents spreken, schrijven en begrijpen, en ontdekken ze tegelijk de cultuur en geschiedenis van hun eigen regio. Op de langere termijn is de ambitie om Twents een vaste plaats te geven binnen het voortgezet onderwijs.
Wat begon als een vraag van leerlingen is uitgegroeid tot een initiatief dat de Twentse taal weer zichtbaar, hoorbaar en beleefbaar wil maken voor nieuwe generaties.